Bir başka WordPress sitesi

Türkiye: Enflasyon hızlanırken enerji maliyetleri de ilave risk oluşturmaktadır

20

Türkiye’de tüketici fiyatları Eylül ayında %1,25 artış gösterirken, yıllık enflasyon ise %19,58 oranında gerçekleşti. Enerji maliyetlerindeki artış enflasyon üzerinde hızlanma yönünde baskı gösterirken, Merkez Bankası tarafından güncel olarak yakından izlenen çekirdek C göstergesi de yükseldi ve Eylül ayında %16,98 seviyesinde gerçekleşti. Genel olarak piyasa beklentisi dahilinde görünüyor, biz ise manşet tüketici fiyatlarında biraz daha yüksek bir artış bekliyorduk.

 

Enflasyonun alt kalemlerine bakacak olursak; ana harcama gruplarının tamamına yakınında artış gözlenmektedir. Tüketici sepetinin yaklaşık dörtte birini oluşturan gıda fiyatlarındaki artış Eylül ayında %0,5 ile sınırlı kaldı. Gıdadaki yıllık fiyat artışları ise, zayıf lira, kurak hava koşullarının hasadı etkilemesi ve arz darboğazları nedeniyle %28,79 ile halen daha yüksek. Enerji enflasyonu Ağustos’taki %20,72’den Eylül’de %22,77’ye yükseldi. Benzin fiyatlarını istikrara kavuşturmayı amaçlayan vergi mekanizması olan eşel mobil sistemi, Eylül ayında küresel enerji fiyatlarındaki artış etkisini yurtiçi akaryakıt fiyatlarında yumuşattı.

 

Manşet enflasyondan daha yüksek artış gösteren kalemler olarak eğitim %5,15, ev eşyası %3,33, konut %2,34, lokanta ve oteller %2,22 ve çeşitli mal ve hizmetler %1,49 ile öne çıkmaktadır. Yüksek artış gösteren harcama grupları temel mal ve hizmetler tarafında da risk olduğunu göstermekte ve çekirdek enflasyonda bir önceki aya göre oluşan artışı açıklamaktadır. Aylık bazda sadece giyim ve ayakkabı %0,16 oranında gerilemiştir.

 

Tüketici Fiyat Endeksi Yıllık (%)… Kaynak: Bloomberg, TÜİK

 

Enflasyon genel anlamda %20 sınırına gelmiş olması itibariyle yüksek. Merkez Bankası ise şu anda daha düşük olan çekirdek enflasyona bakıyor. Sn. Şahap Kavcıoğlu, enflasyonu etkileyen geçici faktörleri öne sürerek, ileriye dönük yönlendirmesinde çekirdek fiyatların rolünü vurguladıktan kısa bir süre sonra faiz oranlarında sürpriz bir indirim yaptı. Ekim ve Kasım aylarında enflasyon baz etkisinden dolayı daha düşük gelebilir, çünkü geçen sene aynı aylarda biraz yüksek fiyat artışları söz konusuydu. Gıda fiyatlarındaki artış devam edecek gibi görünüyor, çünkü hem iklimsel şartlar hem de kurdaki artışın tarımsal girdi etkisi fiyat artışı eğiliminin sürmesine neden oluyor. Enerji fiyatlarındaki artışın da kur ve dünya genelindeki fiyat artışlarının etkisiyle devam etmesini bekleriz.

 

Merkez bankası bir sonraki faiz oranı belirleme toplantısını 21 Ekim’de yapacak. Bu şartlarda Merkez Bankası ne yapacak? Ekim’de bir faiz indiriminin de daha olması çok olası görünüyor ve bunun oransal olarak Eylül ayındaki faiz indirimine benzer bir perspektif dahilinde yapılabileceğini düşünüyoruz. Merkez Bankası eğer çekirdek enflasyonu baz alacaksa faiz indirimlerini seri haline getirebilir, ancak biz bu politika uygulamasını riskli görüyoruz. Enflasyonun genelinin özellikle fiyatlama mekanizmasının işlerliği bakımından daha kullanışlı olacağını ve Merkez Bankası’nın böyle bir risk değerlendirmesi dahilinde modelleme yapması gerektiğini düşünürüz. Ancak son söylemleri itibariyle, Merkez Bankası çekirdek enflasyon perspektifine göre faiz indirmeye devam edecek gibi görünüyor ve gıda/enerji fiyatları elemine olduğunda ortaya çıkan daha düşük oran rasyonalize faiz indirimi dayanağı olabilir ve söz konusu alan değerlendirilebilir. Bu politika pratiğinde dövizin daha da artması olası ve bu da fiyat istikrarı açısından özellikle kur geçişkenliği mekanizması üzerinden ithal kaynaklı fiyat baskılarını artıracaktır. Bu nedenle biz yüksek enflasyon görünümünün dönemsel baz etkileri çıkarıldığında devam etmesini bekleriz.

 

Çekirdek enflasyon perspektifine dair de riskler görüyoruz. C göstergesi Eylül ayında, bir önceki ayın üzerinde gerçekleşti ve dönemsel fiyat artışlarında da temel mal ve hizmetlerde yüksek gerçekleşmeler söz konusu. Bu alanda, özellikle ikincil etkilerin yukarı olabileceği uyarılarında daha önce de bulunmuştuk. Özellikle Ekim – Kasım döneminden sonraki eğilim dikkatle takip edilmeli.

 

Kaynak Tera Yatırım-Enver Erkan
Hibya Haber Ajansı

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.